Metodę tę poznałam podczas kursu terapii pedagogicznej. Teksty opracowanych przeze mnie dyktand są odpowiednie dla dzieci w wieku 8-10 lat.
Dyktando w 10 punktach z komentarzem
ortograficznym jako jedna z metod pracy z dzieckiem mającym
trudności w nauce poprawnego pisania.
Podstawowym założeniem stosowania
techniki „ dyktando z komentarzem ortograficznym” jest
przeświadczenie o możliwości utrwalenia zasad pisowni i
wytworzenia pełnej świadomości ortograficznej przez
przekształcenie się nawyku „ głośnego myślenia”- omawiania
zasad pisowni (pkt.3) w nawyk „ cichego” przypominania ich sobie
podczas pisania. Kolejnym zadaniem ćwiczenia jest wytworzenie nawyku
dokładnego sprawdzania i poprawiania każdej pracy pisemnej po
napisaniu. Dziecko ma prawo do popełnienia błędu, ale nie ma prawa
pozostawić go bez poprawienia.
Warunkiem uzyskania tych efektów jest
wykonywanie omawianego ćwiczenia krótko lecz systematycznie oraz
zawarcie umowy co do czasu pracy (codziennie), liczby dyktowanych
zadań (zawsze tej samej), oraz nagrody ( po każdym tygodniu
ćwiczeń, najlepiej, żeby to był czas spędzony wspólnie z
dzieckiem na aktywności przez nie wybranej) .W ten sposób dziecko
nie będzie usiłowało stale z nami negocjować.
Dyktando w 10 punktach:
-utrwala znajomość pisowni
-wytwarza nawyk stałego przywoływania
zasad ortograficznych podczas pisania
- wytwarza nawyk stałego sprawdzania
napisanego tekstu, a tym samym dziecko ma poczucie odpowiedzialności
za napisany tekst.
Punkt 1 . Umowa
Umów się z dzieckiem, że codziennie
będziecie robić dyktando obejmujące zawsze tylko 3 zdania.
Wymyślcie wspólnie nagrodę po każdym tygodniu pracy.
Punkt 2. Wybór tekstu
Zaznacz w książce 3 zdania i
przeczytaj na głos pierwsze zdanie.
Punkt 3. Komentarz ortograficzny
Dziecko powtarza zadanie i omawia
pisownię każdego wyrazu ( podaje zasadę pisowni, poszukuje
uzasadnienia pisowni).W tym czasie widzi całe zdanie.
Punkt 4. Zapisywanie
Dziecko z pamięci zapisuje całe
zdanie (ta sama procedura przy dwóch pozostałych zdaniach).
Punkt 5 . Kontrola I – dziecko
Dziecko samodzielnie sprawdza cały
napisany tekst.
Punkt 6. Kontrola II- dorosły
Dorosły sprawdza tekst. Jeśli
znajdzie błędy – podaje ich liczbę.
Punkt 7. Kontrola III – dziecko
Dziecko ponownie sprawdza tekst z
pomocą słownika ortograficznego.
Punkt 8. Kontrola IV – dorosły
Dorosły sprawdza poprawiony tekst.
Jeżeli nadal są błędy, wskazuje tekst – wzór, z którego
dyktował zdania.
Punkt 9. Kontrola V – dziecko
Dziecko porównuje napisany tekst ze
wzorem i ostatecznie poprawia błędy.
Punkt 10. Poprawa
Dziecko opracowuje błędnie napisane
wyrazy (np. podaje na piśmie zasady pisowni, wyrazy pokrewne,
odmienia wyraz przez przypadki, wymienia na inne formy, układa z nim
zdania).
Zestaw 1
Ó wymienne na O
U w końcówkach -uj, -uje
Mama gotuje rosół. Ola
przygotowuje stół do obiadu. Młodsi bracia wysypują sól.
Tomek maluje swój pokój. Ania i
Ala fotografują ogród sąsiada. Dzieci obserwują jak pies kopie
dół.
Przewidujemy, ze nadejdzie mróz.
W domu panuje chłód. Ola porządkuje szafę, żeby znaleźć strój
na gimnastykę.
Piesza wędrówka przez ciemny bór
nie jest łatwa. Chłopcy reperują drewniany wóz. Dziewczynki
spacerują i podziwiają zachód słońca.
Babcia oczekuje aż nadejdzie
wieczór. Wyciąga z lodówki twaróg i przygotowuje kolację.
Otwiera słój z konfiturami i częstuje wnuki.
Pszczoły produkują miód.
Zbierają pyłek kwiatów do koszyczków, które znajdują się na
ich nóżkach. Ich użądlenie sprawia nam ból.
Dzięcioł to wróg korników. Ma
mocny dziób. Ptak długo pracuje, żeby zrobić otwór w drzewie.
Zestaw 2
Ó wymienne na A, E
U na początku większości wyrazów, U
na końcu wyrazów
Asia daje bratu piórko pawia.
Przyjaciółka dziewczynki powstrzymuje się od gniewu. Mama planuje
powrót na szóstą.
Daria siódmy raz maluje usta.
Tomek niósł jej torebkę, która leżała na fotelu. Kiedy wrócił
do pokoju, lusterko upadło na podłogę.
Nauka wiersza wymaga wielu
powtórek. Ula wykrzykuje tekst do uch Magdy. Przygotowuje do
występu ulubiona sukienkę, ale krawcowa musi ją skrócić.
Dzieci uczą się na lekcjach o
warstwach lasu. Dowiadują się o tym, co ukryte jest w ściółce.
Używają lupy, aby się temu lepiej przyjrzeć.
Na skraju dróżki stoi kościół.
Grupa turystów podziwia wzór namalowany nad oknem. Uważnie
słuchają uroczystej muzyki organowej.
W domu Ady są mrówki. Czasem
wchodzą na łóżko. Wuj Jacek kupuje preparat, którym truje się
insekty.
Paulina przygotowuje się do
występu baletowego. Trenuje trudne figury, szpagaty i podnoszenia.
Obrót nie sprawia jej problemu.
Zestaw 3
Ó w zakończeniach -ÓW, -ÓWKA, -ÓWNA
U w zakończeniach - UNKA, -UNEK
Opiekunka Ewy zwiedza Kraków.
Jest tu wiele zabytków. Kupuje dla dziewczynki podarunek- miniaturę
Wawelu.
W moim mieście jest wiele domów.
Pod zakład pracy podjeżdża ciężarówka. Kierowca czeka na
rozładunek.
Nauczyciela chwali swoich uczniów.
Wnieśli jej po schodach ciężkie pakunki. Dziś nie będzie
kartkówki.
Nowakówna ma wiele talentów.
Pokazuje mamie swój rysunek. Odnosi się do niej z szacunkiem.
Po wezwaniu policjantów świadek
zgłosił rabunek. Brakuje siedmiu telewizorów i kilku tosterów.
Złodzieje będą mieli problem z ukryciem łupów.
W wyścigu startuje ośmiu
zawodników. Brakuje im jeszcze kilka metrów do mety. Na zwycięzców
czekają kwiaty i podarunki.
Łucja odwiedzi kuzynów pod
warunkiem, że nie będzie jadła zbyt wiele cukierków. To źle
wpływa na stan zębów. Kiedy jemy zdrowe rzeczy, nie trzeba
zrzucać zbędnych kilogramów.
Zestaw 4
Ó niewymienne, U
1 .W zamku na wysokiej górze mieszka
smutny król. Jego ulubionym zwierzęciem jest żółw. Niestety
zgubił się wczoraj, bo łobuz Józio wypuścił go na murawę.
Jurek interesuje się zwyczajami
wróbli i jaskółek. Ciekawią go tez wiewiórki. Teraz jest luty,
a po polu spacerują kruki.
Dmucha zimny wiatr, więc trzeba
ubrać grube futro i ciepłe buty. Chociaż dzieci nie są
tchórzliwe, boja się wichury. Muszą jednak odbyć podróż do
źródła.
Tosia lubi robótki ręczne.
Kupiła różowa i żółta włóczkę Po południu pochwaliła się
samodzielnie wykonana kukiełką.
Wujek poszedł na zakupy. Kupił
dżem truskawkowy, ale zapomniał o musztardzie. Późno zorientował
się, że w sklepie nie ma ogórków.
Wyjątki:
Mama po raz ósmy kupuje córce
wsuwki. Marta gubi je tu i ówdzie. Ten i ów kolega oddaje
dziewczynce zgubę.
Adam interesuje się dawnym
rzemiosłem. Ogląda w muzeum stare skuwki i zasuwki. Docenia pracę
ówczesnych mistrzów.